Sağlık Bakanlığı, Türkiye’de 2026 yılında gerçekleştirilen 9,6 milyon diyabet taraması sonucunda 376 bin vatandaşa tanı konulduğunu ve bu kişilerin düzenli izlemlerinin başlatıldığını açıkladı.
Diyabet taramaları ve izlem çalışmaları
14 Kasım Dünya Diyabet Günü dolayısıyla yayımlanan basın bülteninde, Bakanlığın diyabetle mücadele kapsamında yürüttüğü tarama ve takip faaliyetlerine ilişkin bilgiler paylaşıldı. Dünyada 589 milyon yetişkinin diyabetle yaşadığı, diyabetli her 10 kişiden 4’ünün ise hastalığından habersiz olduğu belirtildi.
Kan şekeri seviyesinin kontrol altına alınmaması durumunda hayati organların etkilenebileceği ve zaman içinde vücutta kalıcı hasarlar oluşabileceği kaydedildi.
Erken tanı için belirtilere dikkat edilmeli
Çocuklarda çok su içme, sık idrara çıkma, sürekli uyku hali, açıklanamayan kilo kaybı, halsizlik ve bulanık görmenin Tip 1 diyabet belirtileri arasında bulunduğu bildirildi. Tip 2 diyabet açısından ise fazla kilo, obezite, hareketsiz yaşam, sağlıksız beslenme, ailede diyabet öyküsü ve ileri yaş risk faktörleri olarak sıralandı.
Diyabetin erken tanısı ve düzenli takibi amacıyla aile hekimliklerinde tarama ve izlem faaliyetleri sürdürülüyor. Hastalık Yönetim Platformu (HYP) üzerinden yürütülen çalışmalar kapsamında 2026 yılında 9,6 milyon tarama yapıldı. Bu taramalarla 376 bin vatandaşa diyabet tanısı konularak düzenli takipleri başlatıldı. Aynı dönemde aile hekimleri tarafından yaklaşık 8,2 milyon izlem gerçekleştirildi.
Diyabet Okullarında 5 binden fazla eğitim
Diyabetle yaşayan kişilerin hastalıklarını tanımaları ve tedavi süreçlerini doğru yönetmeleri amacıyla Diyabet Okulu programı uygulanıyor. Ülke genelindeki 291 diyabet okulunda, diyabet tanısı bulunan bireyler ile hasta yakınlarına hastalık yönetimi, sağlıklı beslenme, ilaç ve insülin kullanımı, kan şekeri takibi ve fiziksel aktivite gibi konularda eğitim veriliyor.
Hekim, diyabet hemşiresi, diyetisyen, psikolog, eczacı ve sosyal çalışmacıların görev yaptığı okullarda eğitimler, katılımcıların ihtiyaçlarına göre planlanıyor; bireysel ve interaktif yöntemlerle destekleniyor. Bakanlık, 2026 yılında Diyabet Okullarında 5 binden fazla eğitim düzenlendiğini ve 50 binden fazla kişinin bu çalışmalardan yararlandığını bildirdi.
Diyabet polikliniklerinde 52 binden fazla kişiye eğitim
Sağlık Bakanlığına bağlı 334 sağlık tesisinde hizmet veren Diyabet Polikliniklerinde de hastalığın yönetimine yönelik kişiye özel eğitimler sunuluyor. Hekimlerin yönlendirdiği hastalara verilen eğitimlerde insülin enjeksiyonunun doğru uygulanması, kan şekeri takibi, karbonhidrat tüketimi ve kan şekeri düşüklüğü ya da yüksekliği halinde yapılması gerekenler ele alınıyor.
Bakanlık, 2026 yılında bu polikliniklerde 52 binden fazla kişiye diyabet eğitimi verildiğini açıkladı.
Diyabette erken tanı ve düzenli kontrolün önemi
Diyabetin önlenmesi ve kontrol altında tutulması için sağlıklı beslenmeye dikkat edilmesi, düzenli fiziksel aktivite yapılması ve sağlıklı vücut ağırlığının korunması gerektiği belirtildi. Risk grubundaki vatandaşlara, belirti beklemeden aile hekimlerine başvurarak tarama yaptırmaları çağrısında bulunuldu.
Diyabet tanısı bulunan kişilerin tedavi ve kontrollerini aksatmaması gerektiği; göz ve böbrek sağlığının korunması ile diyabetik ayak gelişiminin önlenmesi açısından düzenli takiplerin önem taşıdığı vurgulandı.
Kaynak: İHA
