Bitkisel üretimde hedef yalnızca ürün elde etmek değil, aynı zamanda sağlıklı ve kaliteli bir hasat gerçekleştirmektir. Üreticiler yetiştirdikleri ürünleri kendi ihtiyaçları için kullanabildiği gibi satış amacıyla da değerlendirebilir. Ancak ekimden hasada kadar geçen süreçte bitkilerin gelişimini olumsuz etkileyebilecek pek çok unsur bulunur. Bu nedenle üretim sürecinin her aşamasında bitkinin ihtiyaçlarının takip edilmesi ve karşılaşabileceği risklere karşı gerekli önlemlerin alınması gerekir.
Bitkiler Neden Korunur?
Tohumun toprağa bırakılmasından hasat dönemine kadar bitki sürekli olarak farklı dış etkenlerle karşı karşıya kalır. Hastalıklar, zararlı canlılar veya uygun olmayan çevre koşulları bitkinin gelişimini yavaşlatabilir ve ürün kaybına neden olabilir. Bitki Koruma üretim sürecinde bu tür risklerin kontrol altında tutulmasına ve bitkinin sağlıklı gelişiminin desteklenmesine yardımcı olur.
Bitkilere zarar verebilecek başlıca etkenler arasında şunlar yer alır:
- Zararlı böcekler
- Bitki hastalıkları
- Yabancı otlar
- Zararlı hayvanlar
- Patojenler
- Olumsuz hava koşulları
- Besin maddesi eksiklikleri
- Güneş yanıkları
Bu etkenlerin erken fark edilmesi ve uygun müdahalenin yapılması, ürünlerin gelişimini korumak açısından önemlidir. Kullanılacak yöntemin ise bitkinin türüne, karşılaşılan soruna ve yetiştirme koşullarına göre belirlenmesi gerekir.
Bitkiler Nasıl Korunur?
Tarımda bitkileri tehdit eden unsurlarla mücadele etmek için farklı uygulamalardan yararlanılır. Kimyasal, biyolojik, fiziksel, kültürel ve mekanik yöntemler bunların arasında yer alır. Her yöntemin kullanım amacı ve uygulanma şekli birbirinden farklıdır.
Üreticinin karşılaştığı probleme göre uygun yöntemin belirlenmesi, gereksiz uygulamaların önüne geçilmesine yardımcı olur. Bazı durumlarda tek bir yöntem yeterli olurken, farklı mücadele yöntemlerinin birlikte uygulanması da gerekebilir. Amaç, bitkinin gelişimini korurken hasat dönemine mümkün olduğunca sağlıklı ürünlerle ulaşabilmektir.
Bitkiler İçin Biyolojik Koruma
Biyolojik mücadelede bitkilere zarar veren canlıların kontrol altına alınması için doğal düşmanlardan ve faydalı organizmalardan yararlanılır. Uğur böcekleri, avcı böcekler ve bazı parazit canlılar bu amaçla kullanılabilen organizmalar arasında bulunur.
Yabancı otlarla mücadelede de bazı bakteri ve virüslerden faydalanılabilir. Bu yöntemde kullanılan biyolojik ürünler, tarla veya bahçedeki zararlıların kontrol edilmesine yardımcı olacak şekilde uygulanır. Özellikle zararlı organizmanın türüne ve yoğunluğuna göre uygun biyolojik ürünün belirlenmesi önem taşır.
Bitkiler İçin Fiziksel Koruma
Fiziksel mücadele yöntemlerinde zararlıların veya yabancı otların bitkiden uzaklaştırılması doğrudan uygulamalarla gerçekleştirilir. Özellikle küçük alanlarda yabancı otların elle temizlenmesi, bitkinin çevresindeki rekabeti azaltarak gelişimin devam etmesine yardımcı olabilir.
Bitkilere zarar veren çekirge, akar, kurt ve sinek gibi canlıların elle toplanarak ortamdan uzaklaştırılması da uygulanabilecek yöntemlerden biridir. Zararlıların elle toplanmasının uygun olmadığı durumlarda ise feromon tuzaklarından yararlanılabilir. Bu tuzaklar belirli böcek türlerini çekerek yakalanmalarını ve üretim alanından uzaklaştırılmalarını sağlar.
Bitkiler İçin Kimyasal Koruma
Kimyasal mücadele, özellikle zararlı organizmaların veya yabancı otların kontrolünde kullanılan yöntemlerden biridir. Tohum ve fide dönemlerinden itibaren ihtiyaç duyulması halinde çeşitli kimyasal ürünlerden yararlanılabilir. Yabancı otlarla mücadelede kullanılan herbisitler, mevcut otların kontrol altına alınmasında veya uygun uygulama koşullarında yeni ot oluşumunun sınırlandırılmasında kullanılabilir.
Böcek kaynaklı zararların önlenmesinde ise insektisit olarak adlandırılan ürünlerden yararlanılır. Kullanılacak ürünün hedeflenen zararlı türüne uygun olması önemlidir. Bitkilerde bit, akar veya farklı böcek türlerinin oluşturduğu sorunlara karşı uygulanacak kimyasal mücadelenin doğru ürün, uygun doz ve doğru zamanda yapılması gerekir. Böylece hem bitkinin zarar görmesinin önüne geçilmesi hem de gereksiz kimyasal kullanımının azaltılması hedeflenir.
