Saffet Çalışkan

Tarih: 23.01.2026 12:28

İHALELİ YAPIM İŞLERİNDE ASGARİ İŞÇİLİK UYGULAMASINDA DİKKAT EDİLECEK ÖNEMLİ HUSUSLAR

Facebook Twitter Linked-in

Sevgili okuyucular bu hafta sizlerle,kamu kurum ve kuruluşlarında
veyahutta bankacılık Kanunu kapsamındaki kuruluşlarca ihale
mevzuatları na göre yapılan işler sonucunda yüklenici firmaların
ilgili idareye vermiş oldukları teminatların iade edilebilmesi için
dikkat edilmesi gereken hususları sizlerle paylaşmak istiyorum.
Yapım işlerine ilişkin asgari işçilik uygulamasında kritik noktalar
Kamu kurum ve kuruluşlarınca ya da Bankacılık Kanunu kapsamındaki
kuruluşlarca ihale mevzuatına göre yapılan işler nedeniyle
yüklenicilerin idareye verdikleri teminatın iade edilebilmesi için;
İhale konusu işlerde çalıştırdıkları sigortalılardan kaynaklanan prim
ve idari para cezası borçlarının bulunmaması,
Asgari işçilik uygulaması kapsamında Kuruma yeterli işçilik
bildiriminde bulunmuş olmaları,
Yeterli işçilik bildiriminde bulunmamışlar ise fark işçilikten
kaynaklanan prim borçlarını ödemeleri
gerekiyor.
Yapım işlerinde işin başlama tarihi nasıl belirlenir?
İhale konusu işte çalışacak sigortalıların bildirimleri için varsa
ihale sözleşmesinde yer alan “işe başlama tarihi” itibariyle; yoksa
“yer teslim tarihi” itibariyle ya da yer teslim tarihi itibariyle de
işe başlanılmamış ise ihale makamına bilgi verilerek “fiilen işe
başlanılan tarih” itibariyle işyeri bildirgesi düzenlenmelidir.
Aksi halde ihale konusu işin bitiminin ardından ihale makamınca SGK’ya
gönderilecek yazıda, işe başlama tarihinin işyeri bildirgesinde beyan
edilen sigortalı çalıştırmaya başlanılan tarihten daha önceki bir
tarih olduğunun belirtilmesi halinde, işyeri dosyasının tescil tarihi
geri çekilerek sigortalı çalıştırılmaya başlanılan tarih itibariyle
işyeri bildirgesinin verilmemiş olması nedeniyle 3 asgari ücrete kadar
idari para cezasına maruz kalınacaktır.
İhale makamınca SGK’ya gönderilecek yazıda işe başlama tarihinin,
işyeri bildirgesiyle beyan edilen sigortalı çalıştırılmaya başlanılan
tarihten daha sonraki bir tarih olduğunun bildirilmesi halinde ise
ihale makamınca bildirilen işe başlama tarihine kadar işveren
tarafından bildirilen işçilikler asgari işçilik uygulamasında hesaba
dahil edilmeyecektir.
Yapım işlerinde işin bitiş tarihi nasıl belirlenir?
Yapım işlerinde ihale makamı tarafından düzenlenen geçici kabul
tutanağında işin noksansız olarak yapıldığı belirtilmiş ise tutanakta
yer alan “geçici kabul itibar tarihine” kadar sigortalı bildiriminde
bulunulması gerekecektir. Geçici kabul tutanağında eksik yapılan
işlerin bulunması nedeniyle işin % 100’ünün tamamlanmadığı
belirtiliyor ise bu durumda eksikliklerin giderildiği tarihe kadar
sigortalı bildiriminde bulunulmalıdır.
Teminat iade yazısı için SGK’ya ne zaman başvurulur?
İhale konusu iş nedeniyle ihale makamına verilmiş teminatın iadesi
için geçici kabulünün noksansız olarak yapılmasının ardından ya da
geçici kabul noksanlı yapılmış ise işin kesin kabulünün ardından
SGK’ya başvurulmalıdır.
Teminat iadesi için işverenin en geç hangi tarihe kadar başvurması
gerektiği yönünde bir süre sınırı bulunmamakla birlikte, işveren
tarafından SGK’ya ilişiksizlik belgesi için başvuruda bulunulmadığı
takdirde ihale makamı, kesin teminatın mevzuatına göre kısmen veya
tamamen iadesi imkanının başladığı tarihten itibaren 15 gün içinde,
işverenin Kuruma ihale konusu işten dolayı borcunun olup olmadığını
sorarak, borcunun bulunmaması halinde ilişkisizlik belgesinin
düzenlenmesini yazı ile isteyecektir.
Ayrıca ihale konusu işten dolayı asgari işçilik araştırması sonucunda
fark prim borcu çıkabileceği dikkate alındığında, fark prim borcunun
gecikme zammına girmeden ödenebilmesi amacıyla teminat iade yazısı
için yapılacak başvurunun işin bitiminin ardından ivedilikle yapılması
önemlidir.
Fark işçilikten kaynaklanan prim borçları nasıl hesaplanır, prim
borcuna itiraz edilebilir mi?
SGK tarafından ihale konusu iş nedeniyle yeterli işçilik bildiriminde
bulunulmuş olup olmadığının araştırılması sırasında öncelikle KDV
hariç, malzeme fiyat farkı ve akreditif bedeli dâhil toplam istihkak
tutarına, işin asgari işçilik oranının % 25 eksiği uygulanmak
suretiyle SGK’ya bildirilmiş olması gereken asgari işçilik miktarı
hesaplanır.
Yüklenici tarafından işin başlama ve bitiş tarihleri arasında SGK’ya
bildirilmiş olan işçilik miktarı, Kuruma bildirilmiş olması gereken
asgari işçilik miktarına eşit veya üzerinde ise Kuruma borcunun da
bulunmaması halinde ilişiksizlik belgesi verilir.
Aksi halde eksik bildirilen işçilik tutarının %34,75’i üzerinden
hesaplanan prim borcu bir aylık süre içinde ödenmek üzere işverene
tebliğ edilir.
Kurumca yapılan tebligat üzerine bir aylık süre içinde;
Asgari işçilik oranının yüksek belirlendiği noktasında ya da
Faturalı işçilik ödemeleri, fatura mukabili iş yaptırıldığı, işin
kısmen devamlı işyeri sigortalılarıyla yapıldığı, 4/b kapsamındaki
kişilerin çalışmaların bulunduğu gerekçeleriyle
İtiraz edilebilecektir. Bir aylık süre içinde itiraz edilmediği
takdirde borç kesinleşmiş sayılacaktır.
Hangi durumlarda itiraz edilmelidir?
Asgari işçilik oranına karşı yapılacak itirazların, özellikle toplam
istihkak bedelinin içerisindeki malzeme bedelinin yüksek olduğu ve
malzemenin yüklenici tarafından karşılandığı (ihale makamı tarafından
karşılanmadığı) durumlarda yapılması önerilmektedir.
Faturalı işçilik ödemelerinin bulunması nedeniyle yapılacak itirazların ise;
Yeterli işçilik bildiriminde bulunulmuş olup olmadığının tespiti
noktasında Kurum müfettişlerince yapılacak incelemelerde malzeme +
işçilik içeren faturaların toplam istihkak tutarından düşülmek
suretiyle ve asgari işçilik oranından % 25 eksiltme yapılmaksızın
hesaplanacağı,
İnceleme sonrasında eksik işçilik bildiriminde bulunulmuş olduğu
tespit edildiği takdirde 5510 sayılı Kanunun 102/d bendine istinaden 2
asgari ücret, 102/e bendine istinaden 1/2 asgari ücret tutarında idari
para cezasına maruz kalınacağı hususlarının göz önünde bulundurularak,
özellikle malzeme + işçilik
içeren faturaların istihkak tutarının % 30’undan fazla olduğu
durumlarda itiraz edilmesi önerilmektedir.
   Sevgili okuyucular Aksaray daki emeklilik ofiside yurtdışında
çalışan vatandaşlarımızın  çalışma sürelerin borçlanma ve  emeklilik
işlemlerine yardımcı olunmaktadır. İrtibat telefon 0 532 541 02 70
  Gelecek hafta yeni konularda buluşmak üzere hoşça kalın efendim.


Orjinal Köşe Yazısına Git
— KÖŞE YAZISI SONU —