Aksaray Nöbetçi Eczaneleri

Asude Usluer Uğurlu


İNSANIN İSMİ KARAKTERİNİ ETKİLER Mİ?

İNSANIN İSMİ KARAKTERİNİ ETKİLER Mİ?


    
     İsimlerin insan üzerindeki etkisi büyüktür. İsmin lafzından daha ziyade etki eden, kişinin zihninde oluşturduğu manadır. Bu sebeple çocuklara İslam büyüklerinin ismi yahut manası güzel olup zihinde güzel etki edecek isimler konulması gerekir. Eğer bir isim çocuğun zihninde hiçbir mana ifade etmeyecekse o isim konulmamalıdır. 

     Farsça ya da diğer dillerde manası güzel olan isimleri koymak da caizdir. İslamiyet’e uygun olmayan isimleri peygamber efendimiz değiştirmiştir. Ve yine Allah resulü Müslüman olanların eski adlarını değiştirmelerini istemiş ve manaları güzel olan isimler koymalarını emretmişlerdir. Yine bazı isimleri manaları kötü olduğu için, bazılarını da manası güzel olsa da kullanırken kişi üzerinde olumsuz etkiye sebep olacağı için değiştirmiştir. Mesela Berre ismi “iyi insan, kusursuz, günahsız kimse” manasına gelmektedir. Fakat peygamber efendimiz kişide gurur ve kendini beğenmeye sebebiyet vereceği için bu isimdeki birinin ismini Zeynep’e çevirmiştir.  

     Anne-babalar çocuklarına isim koyarken anlamsız, hoş olmayan isimlerden kaçınmalıdırlar. İslam dünyasında kullanılan ve anlamı güzel olan isimlere yönelmelidirler. 

      Yine birtakım isimlerin de manası güzeldir fakat tevhide aykırı olacağı için konulması yasaklanmıştır. Bunlar Allah (c.c.)’ın en sevmediği isimlerdir. Mesela; Melik-ül emlak (mülklerin maliki) gibi isimler sadece Hz. Allah’ın şanına layık olan ve yalnız onun kullanabileceği isimlerdir. Yine Süfyan bin Üyeyne; “Şahanşah (şahların şahı) bunun bir başka örneğidir.” buyurmuştur.

           İsim Mevzuunda Dini Boyut Nedir?
     Yeni doğan çocuğa kısa bir süre içinde güzel isim koymak anne-babaların en önemli görevlerindendir. Çocuğa konulan isim hem bu dünyada hem de ahirette geçerlidir. Peygamber efendimiz güzel isim koymanın ehemmiyetini şöyle açıklamıştır. “Sizler kıyamet günü isimlerinizle ve babalarınızın ismiyle çağrılacaksınız. O halde isimlerinizi güzel yapın.” Bu çağırma işlemi Allah tarafından görevlendirilen bir melek tarafından gerçekleştirilecektir. Kimse kıyamet günü Cenab-ı Hakk’ın huzuruna çıkarken hoş olmayan bir isimle çıkmak istemez. Bu sebeple kötü isimlerin konulmamasına dikkat edilmelidir. 

     İslamiyette isim koymanın ehemmiyetiyle alakalı peygamber efendimizin birkaç hadis-i şerifine göz atalım:
     -Allah indinde en güzel isimler Abdullah ve Abdurrahman’dır. (Müslim )
    
     -Üç oğlu olup da birine adımı vermeyen cahillik etmiş olur. (taberani)

     -Çocuğun babası üzerindeki haklardan biri de ona güzel bir isim koyması ve terbiyesini güzel yapmasıdır. 

     Allah resulü çocukluğunda güzel isim verilmemiş olan pek çok sahabenin ismini değiştirmiştir. Mesela; huzuruna gelen bir sahabeye isim sormuş. “Zahim” cevabını alınca de bu ismi beğenmemiş ve “Beşir” ismini vermiştir. Böylece sıkıntı manasına gelen bir ismi neşeli müjdeci manasına gelen bir isimle değiştirmiştir. Yine “Asi” (isyan eden) isimli bir sahabenin adını “Muti” (itaat eden) ismiyle değiştirmiştir.

     Bir gün peygamber efendimiz bol sütlü bir deve hakkında “Bunu kim sağacak?” diye sordu. Bir adam ayağa kalkmıştı ki peygamberimiz ismini sordu. Adam “Mürre (acı)” diye cevap verdi. Peygamberimiz ona “otur.” dedi. Tekrar “Kim sağacak?” diye sordu. Bir adam daha kalktı. Peygamberimiz ona da ismini sordu. “Harb (savaş)” cevabını verince ona da “otur” dedi. Sonra bir adam daha kalktı. Peygamberimiz ona da ismini sordu. Adam “Ya’iş (yaşıyor)” deyince peygamberimiz “Sen sağ” buyurdu. 

     Yine peygamberimizin zor zamanlar geçirilen bir savaşta Hz. Süheyl gelince “Süheyl (kolaylık) geldi işimiz kolaylaştı.” buyurmasından kişinin isminin karakterine ne derece etki ettiğini anlıyoruz. 

          Allah (c.c)’ın İsimlerini Koymada Hudut Nedir?
     Çocuğa kullanılan isimlerin çocuğun ruhuyla uyum içinde olmasının altını çizerken bir hususun mutlak surette dikkate alınması gerekir. Bu da Cenab-ı Hakk’ın kudret, azamet ifade eden isimleridir. İnsan ruhunun kaldıramayacağı böylesi isimleri kullanmak dini açıdan uygun olmamasının yanı sıra psikolojik açıdan da doğru değildir. 

     Örneğin; Samet ismi Hz. Allah’ın isimlerinden bir isimdir ve anlamı “hiçbir şeye muhtaç olmayan ama her şeyin ona muhtaç olduğu zat” demektir. İşte bir insana bu tür isimle sürekli hitap edilmek çocuğun kendini beğenmiş ve kibirli olmasına sebep olmakla beraber kişiyi fıtratında olmayan bir şeye zorlamaya sebeptir. 

     Misalleri çoğaltmak mümkündür. Sultan, Nur, Rahman gibi isimler güzel olsa da insan ruhuna uygunluğu noktasında bir kere daha düşünülmesi gerekmektedir. Eğer illaki Cenab-ı Hakk’ın isimlerinden biri konulmak isteniyorsa başına kul manasına gelen “abd” kelimesi gelmelidir. Abdurrahman, Abdüssamet gibi…

         Kuran-ı Kerim’de Geçen Her İsim Uygun Olmayabilir…
     İsim hususunda dikkatlerden kaçan hususlardan birisi halk arasında illaki Kuran-ı Kerim’den isim bulma cehaletidir. Anlamı olmayan ya da kötü anlam çağrıştıran isimlerle alakalı olarak “Neden bu ismi koydun?” denildiğinde “Kuran-ı Kerim’de geçiyor” cevabıyla karşılaşılmaktadır. Oysaki bir ismin güzel olması için illaki Kuran-ı Kerim’de olması gerekmez. Kaldı ki Kuran-ı Kerim’de güzel isimlerin yanı sıra İblis, Karun, Haman, Firavun ve Ebu Leheb gibi kötü isimlerde vardır.

      Mesela; Aleyna ismi birçok aile tarafından manası esenlik ve Allah’ın iyi kulları olarak bilindiği için tercih edilmektedir. Fakat bu yanlış bir bilgidir ve bu mana ile alakası bile yoktur. Aksine Aleyna Arapça gramer bilgilerinde yer alan bir sebepten ötürü bela üzerimize olsun demektir. 

      Dolayısıyla kişi illa da Kuran-ı Kerim’den bir isim koymak istiyorsa evvela manasını sağlam kaynaklardan araştırmalı, yukarıda bahsettiğimiz şartları taşıyan güzel manalı bir isim olmasına özen göstermelidir. 

         İsmin İnsana Psikolojik Etkileri
     Söz büyü etkisinde kuvvetli bir oktur. Psikolojik rahatsızlıkların aşılmasında kelimelerin gücünden faydalanılmaktadır. O halde bir insan ömür boyu taşıyacağı sözün yanlış seçilmesinin psikolojik kurbanı olabilir. Çünkü söz büyü tesirindedir, hitap edilen kişiye bir ok gibi saplanır ve kişinin ruhunda bir takım dalgalanmalara sebep olur.

     Peki, bir kelime taşıdığı ruhu nasıl edinir? Bu 3 şekilde olur. Birincisi o kelimenin kullanıldığı toplumda kendisine yüklenen manadır. Mesela; çiçek kelimesini İngiltere’de kullanmış olsak duyan kişinin ruhunda oluşan etki ile Türkiye’deki bir kişinin ruhunda oluşan etki çok farklıdır. 

     İkincisi; o kelimenin çıkış melodisiyle alakalıdır. Mesela; Fransızca ve Almanca kelimelerin melodisi birbirinden farklıdır. Almanca bilmeyen biri iki almanı dinlese kavga ediyorlar zannedebilir. Ya da aynı şekilde Fransızca bilmeyen biri iki fransızın kavgasını duysa onların birbirine güzel söz söylediğini zannedebilir. İşte bu durum sözlerin çıkış melodisiyle alakalıdır. 

     Üçüncüsü; ismin çağrıştırdığı anlamdır. Mesela; ateş denilince kişide yanmayı çağrıştırması gibi… Bazen bazı isimler başlangıç itibariyle normal olsa da zaman içinde çağrıştırdığı anlam farklı olabilmektedir. Mesela; meşhur inek Şaban tiplemesinden dolayı Şaban ismi güzel bir isimken insanlarda farklı anlamlar çağrıştırmaya başlamıştır. 

        Hayvan Ve Cansız Varlık İsmi Konulur Mu?
     Bazı anne-babaların çocuklarına hayvan ismi koyarken ismin hayvana ait olduğu düşünülmeden o hayvanın güzel bir yönünü hayal ederek koymaları sık karşılaşılan bir gerçektir. Bir hayvanın ismi insana yüklendiğinde, o insanın ismini taşıdığı hayvanın sıfatını taşımak için aşırı bir motivasyona gireceği açıktır. Mesela; kuzu gibi ruha sahip Kurt isimli bir çocuk veya sessiz sakin ruha sahip Kartal isimli biri, ya da yırtıcı bir karakteri olan Ceylan isimli birinin yanlış ya da imkânsız motivasyonla motive edildiği açıktır. 

     Bununla beraber kaya gibi sert olsun diye düşünülerek konulan Kaya ismi kişinin ruhunda negatif etkilere sebep olabilmektedir. Yiğit ve Aslan gibi isimler de aynı etkiye sebep olmaktadır. Bir de çocuklara Cengiz, Timuçin, Atilla, Ateş, Alev, Özay gibi manasız, uydurma isimler koymaktan da kaçınılmalıdır.

     İsimleri anlamaları bozulacak şekilde telaffuz etmek de doğru değildir. Mesela; Ali’ye Aliş, Veli’ye Veloş, Zeynep’e Zeyno, Mehmet’e Memo, Fatma’ya Fatoş demek gibi.

     İsimlerden bahsetmişken halk arasında yanlış bilinen bir gerçeği aydınlatmakta fayda var. Herkesin yalancı manasına geldiğini zannettiği Kezban ismi Farsçadaki ev hanımı manasına gelen Kedban’dan alınmadır. Oysaki halkımız bunu Kuran-ı Kerim’deki tükezziban kelimesinden gelmekte sanıp manasının yalancı olacağını düşünmüşlerdir. Fakat söylediğimiz gibi kökü Farsça olup ev hanımı demektir. 

     Hülasa; çocuklara konacak isimler güzel ve insanın ruhuyla uygunluk sağlayacak karakterde olmalıdır.

           KAYNAKLAR:
     - Canan İbrahim – Hadis Ansiklopedisi

     - Ebu Davut – Edep 61

     - Feyz-ül Kadir – 11/297

     - Moral Dünyası – Uzman Pedagog Adem GÜNEŞ

     

  • BIST 100

    1.461%0,29
  • DOLAR

    8,4047% -0,28
  • EURO

    10,1808% -0,94
  • GRAM ALTIN

    506,05% -1,64
  • Ç. ALTIN

    834,9825% -1,64