Geri dönüşümün görünmeyen Aksaraylı kahramanları
Fahri Sarrafoğlu (İstanbul Seyyahı)
İstanbul sokakları, güneş doğmadan başlayan bir mesainin tanığı. Kimi Afganistan'dan, kimi Pakistan'dan, kimi Özbekistan'dan gelmiş. Ellerinde çuvalları, sabahın ilk ışıklarıyla birlikte kentin dört bir yanına dağılıyorlar. Onlar, geri dönüşümün görünmeyen yüzü, kentin "en sessiz çalışanları"...
Türkiye genelinde yaklaşık yarım milyon kişinin geçimini sağladığı bu sektör, aslında milyonlarca insanı ilgilendiren dev bir ekosistem. Fatih Belediyesi'nin koordinesiyle daha sistemli hale gelen kağıt toplama işi, hem çevreye katkı sağlıyor hem de alın teriyle kazanmanın en güzel örneklerinden birini oluşturuyor.
İstanbul'da hayat 24 saat akıyor. Bu akışın içinde, çoğu zaman fark edilmeyen bir ekip var: Kağıt toplayıcıları. Sabahın erken saatlerinde yollara düşen bu emekçiler, kentin atıklarını toplayarak hem geri dönüşüme katkı sağlıyor hem de ailelerinin geçimini sağlıyor. Onlarla birlikte sabah çayı içtik, hikayelerini dinledik.
SEKTÖRÜN DEĞİŞEN YÜZÜ
Bir dönem kağıt toplayıcılarının büyük bölümü Aksaray'dan gelirken, bugün bu tablo değişmiş durumda. Artık sokaklarda daha çok Afganistan, Pakistan ve Özbekistan uyruklu çalışanlar görülüyor. Suriyeli sığınmacıların da bir ara yoğun olarak ilgilendiği bu iş, edindiğimiz bilgilere göre artık onlar tarafından pek tercih edilmiyor.
2 MİLYON İNSANİ İLGİLENDİREN EKONOMİ
Geri Dönüşüm İşçileri Derneği'nin verilerine göre Türkiye genelinde yaklaşık yarım milyon atık toplayıcısı bulunuyor. Her birinin en az üç kişilik bir aileye baktığı düşünüldüğünde, bu sektörün duraklaması halinde yaklaşık 2 milyon insanın doğrudan etkilenebileceği gerçeği ortaya çıkıyor. Bu da kağıt toplama işinin aslında ne kadar büyük bir sosyal ve ekonomik boyuta sahip olduğunu gösteriyor.
FATİH BELEDİYESİ'NDEN ÖRNEK UYGULAMA
Bu noktada Fatih Belediyesi'ne ayrı bir parantez açmak gerekiyor. Belediye, kağıt toplama işini hem koordine ederek hem de daha sistemli bir hale getirerek önemli bir çalışmaya imza atmış. Bu düzenleme sayesinde hem kağıt toplayıcıların işi kolaylaşıyor hem de çevreye daha fazla katkı sağlanıyor. Sistemli toplama, atıkların daha verimli bir şekilde geri dönüşüme kazandırılmasını mümkün kılıyor.
İŞTE ALIN TERİ, İŞTE HELAL KAZANÇ
Her sabah erkenden yollara düşen bu insanlar, kimlikleri, memleketleri ya da dilleri farklı olsa da ortak bir paydada buluşuyor: Alın teriyle helal kazanç elde etmek. İstanbul sokaklarında yürürken belki de farkında olmadan geçtiğimiz bu emekçiler, kentin sessiz işçileri olarak her gün aynı özveriyle çalışmaya devam ediyor.