İlk Şeyhülislam: Molla Fenari
İlk Şeyhülislam: Molla Fenari
Tarih: 5.12.2018 07:49:12 / 3437okunma / 0yorum
Dr.İbrahim KUTLU

Osmanlı medeniyetinin inşa edilmesinde ve yüksek seviyelere ulaşmasında, Osmanlı padişahları ile onların himaye ettiği âlimlerin ve devlet adamlarının rolü büyüktür. Osmanlı medeniyetinin teşekkülünde önemli katkıları olanlardan birisi de Molla Fenaridir. Molla Fenari çok yönlü bir âlimdir. Akli ve nakli ilimlerde en yüksek mertebededir. Tasavvufi yönü de bulunan Fenari, şer´i ilimlerle sufiliği birleştirebilmiş bir gönül sultanıdır. Devletine müderris olarak, kadı olarak, şeyhülislam olarak büyük hizmetlerde bulunmuştur. Çok talebe yetiştirmiş, Osmanlı medrese sistemini yeniden düzenlemiştir. Osmanlı devletinin ilk şeyhülislamı olarak kabul edilir.

Molla Fenari, devrinin büyük âlimlerinden ilim tahsil etmiş, tasavvuf ehlinden feyz almıştır. Kara Hoca denilen Mevlana Alaüddin Esved, Şeyh Cemaleddin Aksarayi, Şeyh Hamidüddin Kayseri ders gördüğü devrinin büyük âlimlerinden bazılarıdır. Büyük evliya Hamidüddin-i Kayseri´den ayrıca tasavvufa dair marifeti öğrenmiştir. Molla Fenari 1376 yılında Mısır´a gitmiş ve burada fıkıh, hadis, lugat, sahiv, nahiv ve beyan ilim sahalarında eşsiz bir âlim ve pek çok değerli âlimin de hocası olan Ekmeleddin Muhammed el Baberti´den ilim tahsil etmiş. Din ilimlerinin yanında, fizik, matematik, astronomi ve diğer fen ilimlerinde de yüksek dereceye ulaşmıştır.

İlim tahsilini tamamladıktan sonra Bursa´ya yerleşen Fenari Hazretleri, burada müderrislik ve kadılık görevlerinde bulundu. Yıldırım Beyazıt Han, Çelebi Sultan Mehmet ve Sultan İkinci Murat Han devirlerinde yaşayan Fenari Hazretleri, Bursa´yı ilim merkezi haline getirir. Ömrü öğrenmek ve öğretmekle geçer. Osmanlı medrese sistemini yeniden düzenler ve kendinden sonra gelenlere büyük tesiri olmuştur. Molla Fenari bir dönem Bursa´dan Konya´ya gitmiştir. Konya´da Karamanoğlu Mehmed Bey tarafından çok iyi karşılanır. Konya´da da ders okutan Fenari Hazretleri, ilimde yüksek derecelere ulaşan talebeler yetiştirir. Molla Fenari, Karaman Bey´in kızı Gül Hatun ile evlenir. İki oğlu ve iki kızı olur.

Sultan Çelebi Mehmet, Karamanoğlu Mehmet Bey´e galip gelince, Molla Fenari Hazretlerini tekrar Bursa´ya davet eder. Daha sonra Sultan İkinci Murat Han´ın iltifat ve teveccühlerine de mazhar olan Fenari Hazretleri, bu sultan tarafından müftîlik ve kadılık makamının en yüksek derecesi olan şeyhülislamlık vazifesine tayin edilerek, Osmanlı Devleti´nin ilk şeyhülislamı olur. Hayatında birçok defa Mısır´a giden Faneri Hazretleri, 1419 yılında Hicaz´a giderek hac farizasını yerine getirir. Memluk Sultanı Melik Mümeyyid´in daveti üzerine Hac dönüşü tekrar Mısır´a uğrar. Bir müddet burada kalır, âlimlerle, evliya ile sohbet eder, ilmi müzakerelerde bulunur. Kaldığı müddet zarfında talebe de okutur. Sultan Çelebi Mehmed´in çağırması üzerine Bursa´ya döner.

Her yönden hali vakti yerinde olmasına rağmen, hususi hayatında mütevazılığı elden bırakmaz. İpekçilikten iyi anladığı için, nafakasını bu işten temin ederdi. Süslü elbiseler giymez, gösterişten uzak durur, mütevazılığın sebebini soranlara da, “Elimin kazancı daha fazlasına müsaade etmiyor” diye cevap verirmiştir.

Sultan Yıldırım Beyazıt ve Somuncu Baba ile menkıbeleri vardır. Bursa´da kadı iken bir mahkemede Sultan Yıldırım Beyazıt´ın şahitliğine müracaat edilmesi gerekir. Kadı Fenari Hazretleri, Sultan´ın şahitliğini, cemaatle namaz kılmadığı için kabul etmez. Zira İslam´da cemaatle namaz kılmak şahitlik şartlarındandır. Bunun üzerine Yıldırım Beyazıt oturduğu sarayın yanına bir cami yaptırır ve namazlarını cemaatle kılmaya başlar.

Somuncu Baba´yla olan menkıbesi de hayli meşhurdur. Bursa Ulu Camii´nin açılışında Cuma hutbesini okuması için Yıldırım Beyazıt Han, damadı olan büyük âlim, veli Seyyid Emir Sultan Hazretlerini görevlendirir. O da bir emrivaki ile, “Sultanım, zamanımızın büyüğü burada bulunurken bizim hutbe okumamız edebe uygun değildir” diyerek, o zamana kadar kendisini gizleyen Somuncu Baba´yı işaret eder. Ulu Cami´nin açılışında büyük bir âlim topluluğunun yanında Molla Fenari Hazretleri de vardır. Somuncu Baba, hutbede, “Ulemadan bazısının, Fatiha-i şerifenin tefsirinde müşkilatı bulunmaktadır. Onun için bu hutbede bu surenin tefsirini yapalım” buyurur ve Fatiha suresinin yedi türlü tefsirini yapar. Herkes bu hutbeye hayran kalır, şöhretten son derece sakınan Somuncu Baba´nın büyüklüğü ortaya çıkar. Bu hadiseden sonra, sırrının ifşa olmasını öne sürerek Bursa´dan ayrılır.

Hutbeyi dinleyenler arasında bulunan kadı Molla Fenari Hazretleri, o sırada Fatiha suresini tefsiriyle ilgili çalışmaktadır ve bu çalışmayla ilgili olarak müşkilatı vardır. Fenari, “Somuncu Baba önce bizim bu surenin tefsirindeki müşkilimizi halletti. O, bunun büyük bir kerametiydi. Çünkü Fatiha´nın birinci tefsirini herkes anladı. İkinci tefsirini bir kısım cemaat anlamıştı. Üçüncüsünü anlayanlar çok azdı. Dördüncü ve sonraki tefsirleri içimizde anlayan yok gibiydi” sözleriyle Somuncu Baba´nın büyüklüğünü ve kerametini ortaya koyar. Bursa´da medfun bulunan Molla Fenari Hazretleri, ilmiyle, maneviyatıyla bugün de bizlere hizmet etmektedir. Allah, onların ruhaniyetinden, feyzinden ve ilminden bizlere istifade etmeyi nasip etsin.

Okuyucu Yorumları (0 yorum)
Adınız Soyadınız *
E-Posta *
 
Telefon
Güvenlik *
Yenile
 
Yorumunuz *
Yazarın Diğer Yazıları
Yok, Olan İnsanlık (10 Kasım 2018 - Cumartesi)
Türk´ün ütopyası: Kızıl Elma (02 Kasım 2018 - Cuma)
Ülke Sorunu Haline Gelmiştir (14 Ekim 2018 - Pazar)
Kopya hayatlar (16 Eylül 2018 - Pazar)
Kaybolan Değerlerimiz Yalnızlaşan İnsanlık (29 Ağustos 2018 - Çarşamba)
Dalgının baktığı yer (19 Ağustos 2018 - Pazar)
Başkalarının acısına bakmak (08 Ağustos 2018 - Çarşamba)
Sosyal medya “Sahte Mutluluklar” (28 Temmuz 2018 - Cumartesi)
Dostluk Üzerine.. (09 Temmuz 2018 - Pazartesi)
Siyaset Üzerine (01 Temmuz 2018 - Pazar)
Bayramlar ve Kaybolan Değerlerimiz (15 Haziran 2018 - Cuma)
Geçmişle övünmek! (22 Mayıs 2018 - Salı)
Milli duruş (08 Mayıs 2018 - Salı)
Camideki Rektör: Erol Güngör (28 Nisan 2018 - Cumartesi)
Ahlakı Değerleri Öldüren Sermaye (19 Nisan 2018 - Perşembe)
Toplumsal güven krizi (11 Nisan 2018 - Çarşamba)
Sosyal Dokunun Bozulması (30 Mart 2018 - Cuma)
Değişen Dünyada Din Anlayışı (22 Mart 2018 - Perşembe)
Ahde vefa (02 Mart 2018 - Cuma)
Ecdadın Ümmet Anlayışı (22 Şubat 2018 - Perşembe)
Hoşgörü Yada Hoşgörüsüzlük (05 Şubat 2018 - Pazartesi)
Din ve Kültür ilişkisi (29 Ocak 2018 - Pazartesi)
NEDEN OKUMUYORUZ (18 Ocak 2018 - Perşembe)
Günümüzde Deizm ve Müslümanlar (08 Ocak 2018 - Pazartesi)
Uçurumun Kenarı (20 Aralık 2017 - Çarşamba)
Geyik Muhabbeti (06 Aralık 2017 - Çarşamba)
Mustafa Sabri Efendi (21 Kasım 2017 - Salı)
Medeniyetten Yoksun Şehirler (15 Kasım 2017 - Çarşamba)
Çağımızın sorunu Liyakatsizlik (02 Kasım 2017 - Perşembe)
Modernizmin Topluma Etkileri (21 Ekim 2017 - Cumartesi)
Şahsiyet ve Kendine Dönmek (02 Ekim 2017 - Pazartesi)
Çağımızın Sorunu Samimiyetsizlik (19 Eylül 2017 - Salı)
Öze Dönüş (15 Eylül 2017 - Cuma)
Tarih tekerrür eder mi? (11 Eylül 2017 - Pazartesi)
Eskilde Sosyal Barış (26 Ağustos 2017 - Cumartesi)
Bilinçli bir toplum olmak (21 Ağustos 2017 - Pazartesi)
Sayfa:
Aksaray Hava Durumu
Bugün
Bulutlu
Pazar
Bulutlu
10°
Pazartesi
Bulutlu
10°
Salı
Fırtına
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
Çok Okunanlar
Çok Yorumlananlar
Dünyada iki yüzlü olanlar, kıyamet günü ateşten iki yüzlü olarak gelirler.

Hz. Muhammed
BUNLARI BİLİYORMUSUNUZ? -Hapşırdığınız zaman kalbinizde dahil olmak üzere bütün vücut fonksiyonlarınız bir an için durur. (Ya bi kez griptim hesapladım 120 kez hapşırmışım demek ki kalbim 1 dakika durmuş o gün) -Eiffel kulesinin tepesine çıkana kadar

İlginç Bilgiler
Kapatma tuşuna bassanız bile bazı elektronik aletlerin çalışmaya devam ettiğini biliyor muydunuz? İşte sadece fişten çekerek elektrik faturanıza katkıda bulunduracak elektronik aletler

Elektrik faturasını düşürme yolları